حمل دریایی کالا

حمل دریایی کالا یکی از اجزای اصلی تجارت جهانی محسوب می شود. در میان روش های حمل و نقل بین المللی، حمل دریایی کالا به دلیل ظرفیت بالا، مقرون به صرفه بودن و امکان انتقال بارهای حجیم، همچنان انتخاب اول بسیاری از شرکت های بازرگانی و تولیدی است. اما موضوع تنها انتخاب روش حمل نیست؛ بلکه آگاهی از جزئیاتی مانند هزینه ها، مدت زمان ارسال، نوع خدمات شرکت کشتیرانی، فرآیند بارگیری و تخلیه، تفاوت با فریت بار یا خدمات بار هوایی و حتی نحوه استعلام قیمت حمل دریایی، نقش حیاتی در تصمیم گیری دارد. این مقاله با زبانی ساده و دقیق، شما را با تمامی ابعاد حمل و نقل دریایی آشنا می کند. از مزایا و انواع روش های حمل بار دریایی، تا زمان بندی، مقایسه با سایر روش ها و نکاتی برای انتخاب بهترین شرکت حمل و نقل بین المللی در این مقاله گفته شده است. اگر به دنبال اطلاعات کاربردی، قابل اعتماد و قابل استفاده برای تجارت خود هستید، تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.

حمل و نقل بین‌المللی دریایی

حمل و نقل بین المللی دریایی (International Maritime Transport) یکی از مهم‌ترین و پرکاربردترین روش‌های جابه‌جایی کالا در سطح جهانی است. این روش شامل انتقال بار بین کشورها از طریق مسیرهای آبی مانند دریاها و اقیانوس‌ها با استفاده از کشتی‌های باری، کانتینری، فله‌بر یا نفت‌کش می‌شود. حمل دریایی کالا به معنای انتقال کالا از یک کشور به کشور دیگر با استفاده از کشتی است. این روش معمولا از طریق بنادر تجاری بین‌المللی انجام می‌شود و مناسب حمل بارهای حجیم، سنگین یا کالاهایی است که به زمان حساس نیستند.

چه شرکت‌هایی این خدمات را ارائه می‌دهند؟

• شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی
• شرکت کشتیرانی و نمایندگی کشتیرانی
• شرکت‌های کارگو برای حمل بار دریایی که خدمات تکمیلی مانند انبارداری، بیمه و حمل ترکیبی (زمینی و ریلی) را نیز ارائه می‌دهند.

هزینه حمل بار با کشتی

وقتی صحبت از حمل دریایی کالا می‌شود، یکی از نخستین دغدغه‌ها برای بازرگانان و صاحبان کسب‌وکار، هزینه نهایی ارسال بار است. هزینه حمل دریایی کالا به عوامل متعددی بستگی دارد و بر خلاف تصور عموم، همیشه پایین‌ترین نرخ به معنای بهترین انتخاب نیست.
اصلی‌ترین پارامترهای مؤثر در هزینه حمل کانتینر عبارت‌اند از:

• مبدا و مقصد حمل دریایی کالا (به طور مثال حمل دریایی از چین به بندرعباس یا از دبی به بندر بوشهر)
• نوع کانتینر (۲۰ فوت، ۴۰ فوت، فله یا …)
• وزن و حجم بار
• نوع خدمات شرکت کشتیرانی (FCL - بار کامل یا LCL - خرده‌بار)
• هزینه‌های بندری و گمرکی
• استفاده از خدمات ترکیبی مانند حمل ریلی یا حمل بار زمینی پس از رسیدن به بندر

گاهی برخی صادرکنندگان یا واردکنندگان برای صرفه‌جویی در زمان، اقدام به استعلام قیمت حمل دریایی از چندین شرکت کارگو یا نمایندگی کشتیرانی می‌کنند. استعلام‌ حمل بار دریایی باید همراه با بررسی دقیق جزئیات خدمات باشد. گاهی شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی هزینه کمتری پیشنهاد می‌دهد، اما شامل بیمه، پیگیری گمرکی یا خدمات تخلیه نمی‌شود.
در مقایسه با خدمات بار هوایی، هزینه حمل دریایی معمولا بسیار پایین‌تر است، اما زمان بیشتری نیاز دارد. به همین دلیل انتخاب بین این دو روش بستگی به ماهیت کالا (به طور مثال کالاهای فاسد شدنی یا گران‌قیمت) و فوریت تحویل دارد. در صورتی که حمل شما شامل چند مسیر ترکیبی باشد، شرکت حمل و نقل بین المللی زمینی نیز در برآورد هزینه نهایی نقش دارد.

انواع حمل دریایی بار

در دنیای حمل دریایی کالا، شناخت انواع روش‌های حمل نقش کلیدی در انتخاب مسیر مناسب و کاهش هزینه‌ها دارد. بسته به نوع بار، حجم، وزن و اولویت زمانی، روش‌های مختلفی برای حمل بار دریایی وجود دارد که هرکدام ویژگی‌ها، مزایا و محدودیت‌های خاص خود را دارند.

مهم‌ترین انواع حمل دریایی بار عبارت‌اند از:

• FCL (Full Container Load):
   در این روش، کل کانتینر به یک فرستنده اختصاص داده می‌شود. اگر حجم کالا زیاد باشد، استفاده از FCL باعث صرفه‌جویی در هزینه نهایی می‌شود. این گزینه برای بسیاری از واردکنندگان حرفه‌ای از چین توصیه می‌شود. بسیاری از شرکت‌های حمل و نقل بین المللی دریایی برای مسیرهایی مانند حمل دریایی از چین یا ترکیه، خدمات FCL را با قیمت رقابتی ارائه می‌دهند.
• LCL (Less than Container Load):
   اگر حجم کالای شما به‌اندازه پر کردن یک کانتینر کامل نیست، بار شما با کالاهای دیگر در یک کانتینر قرار می‌گیرد. این گزینه برای خرده‌بارها یا سفارش‌های کوچک مناسب است. لازم به ذکر است که در حمل دریایی کالا، هزینه LCL به نسبت وزن حجمی بار محاسبه می‌شود.
• حمل فله (Bulk Shipping):
   برای بارهایی که بسته‌بندی مشخصی ندارند مثل غلات، مواد معدنی یا مایعات، از کشتی‌های مخصوص فله استفاده می‌شود. این روش بیشتر برای کالاهای حجیم و بدون بسته‌بندی به کار می‌رود و اغلب توسط شرکت کشتیرانی انجام می‌شود.
• حمل با کشتی Ro-Ro (Roll-on/Roll-off):
   مناسب برای حمل وسایل نقلیه مانند خودرو، کامیون و ماشین‌آلات سنگین که به صورت چرخ‌دار روی کشتی سوار و پیاده می‌شوند.

مزیت حمل دریایی کالا چیست؟

وقتی صحبت از حمل دریایی کالا به میان می‌آید، بسیاری از بازرگانان و شرکت‌ها روش حمل بار دریایی را به عنوان گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه و قابل‌اعتماد در نظر می‌گیرند. اما دقیقا چه چیزی باعث شده حمل و نقل دریایی همچنان محبوب‌ترین شیوه حمل بار در تجارت جهانی باقی بماند؟

برخی از مهم‌ترین مزایای حمل دریایی کالا:

• صرفه‌جویی در هزینه‌ها:
  هزینه حمل دریایی در مقایسه با حمل بار هوایی به‌مراتب کمتر، به‌ویژه برای بارهای حجیم و سنگین است. این ویژگی، حمل دریایی کالا را برای واردات عمده از چین، هند، امارات و سایر کشورها بسیار به‌صرفه می‌سازد.
• ظرفیت بالا:
  کشتی‌های باری می‌توانند هزاران تن کالا را در یک سفر حمل کنند. این ویژگی موجب شده تا شرکت‌هایی که به واردات یا صادرات در حجم بالا می‌پردازند، از باربری دریایی به عنوان راهکار اصلی خود استفاده کنند.
• سازگاری با انواع بار:
  از ماشین‌آلات صنعتی گرفته تا مواد غذایی فله، حمل دریایی کالا توانایی جابه‌جایی انواع کالا را دارد. همچنین امکان استفاده از کانتینرهای یخچال‌دار، کانتینر روباز یا کانتینر مخصوص مواد خطرناک نیز وجود دارد.
• پوشش جهانی مسیرها:
  تقریبا تمام بنادر تجاری بزرگ دنیا از طریق مسیرهای دریایی به یکدیگر متصل هستند. به همین دلیل، از مسیر هایی مثل حمل دریایی از چین، دبی، ترکیه یا حتی کشورهای اروپایی، دسترسی وسیعی وجود دارد.
• سازگاری با حمل ترکیبی:
  حمل و نقل ترکیبی یعنی ترکیب مسیرهای دریایی، زمینی، ریلی و هوایی (حمل بار هوایی از چین)، که در بسیاری از مواقع امکان‌پذیر است و انعطاف‌پذیری بیشتری برای بازرگانان فراهم می‌کند.

خدمات حمل و نقل دریایی چه مواردی را شامل می‌شود؟

خدمات حمل دریایی کالا تنها به جابه‌جایی فیزیکی کالا از یک بندر به بندر دیگر محدود نمی‌شود؛ بلکه شامل مجموعه‌ای از فعالیت‌ها و هماهنگی‌هایی است که هر کدام نقش حیاتی در تحویل ایمن، سریع و مقرون‌به‌صرفه کالا دارند. آشنایی با این خدمات، به تجار و واردکنندگان کمک می‌کند تا با دید بازتری اقدام به انتخاب شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی مناسب نمایند.

مهم‌ترین خدمات حمل و نقل دریایی عبارت‌اند از:

• رزرو فضای کانتینر:
   شرکت‌های نمایندگی کشتیرانی یا شرکت‌های کارگو مسئول رزرو فضای مورد نیاز برای بار در کشتی‌ها هستند. این شامل انتخاب نوع کانتینر مناسب (۲۰ فوت، ۴۰ فوت، یخچال‌دار و غیره) و زمان‌بندی بارگیری است.
• بارگیری و تخلیه بار:
   خدمات شامل هماهنگی با اسکله، تجهیزات بارگیری، نیروی انسانی و حمل تا کشتی یا از کشتی به انبار مقصد می‌شود
• تهیه و مدیریت اسناد حمل:
   اسنادی مانند بارنامه (B/L)، فاکتورهای حمل و نقل دریایی، گواهی مبدأ و گواهی بیمه توسط شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی آماده می‌شود. نبود یا نقص در این مدارک ممکن است موجب تأخیر یا حتی توقیف کالا شود.
• خدمات ترخیص گمرکی:
   بسیاری از شرکت‌ها، علاوه بر حمل دریایی کالا، خدمات گمرکی را هم به‌صورت کامل انجام می‌دهند که شامل اظهارنامه، پرداخت تعرفه‌ها و تحویل کالا به مشتری است.
• بیمه بار دریایی:
   حفاظت از کالا در برابر خطراتی چون آب‌خوردگی، آتش‌سوزی، سرقت و غرق شدن با استفاده از بیمه تخصصی انجام می‌شود.
• رهگیری و پیگیری بار:
   شرکت‌های مدرن حمل، خدمات ردیابی آنلاین بار ارائه می‌دهند تا مشتری بتواند موقعیت کالا را به‌صورت لحظه‌ای بررسی کند.
• زمان حمل بار دریایی از چین و دبی
  یکی از معیارهای مهم در انتخاب روش حمل، زمان رسیدن کالا به مقصد است. برای بسیاری از واردکنندگان ایرانی، اطلاع دقیق از زمان حمل بار دریایی از چین و دبی، به برنامه‌ریزی موجودی، فروش و پاسخگویی به مشتریان کمک زیادی می‌کند.

زمان حمل دریایی از چین به ایران

مدت زمان حمل دریایی کالا از بنادر اصلی چین (مانند شانگهای، نینگبو، گوانگژو) به بنادر جنوبی ایران (مانند بندرعباس، بوشهر یا خرمشهر)، معمولا بین 20 تا ۴۰ روز کاری متغیر است. این تفاوت به عواملی چون:

• انتخاب مسیر و خط کشتیرانی
• استفاده از حمل مستقیم یا ترانشیپمنت
• وضعیت آب‌و‌هوایی
• ظرفیت بندر و ترافیک گمرکی
  بستگی دارد. برای مثال، مسیرهایی که از مالزی یا سنگاپور عبور می‌کنند ممکن است زمان بیشتری نیاز داشته باشند.

زمان حمل دریایی از دبی به ایران

در مقایسه با چین، حمل دریایی کالا از دبی بسیار سریع‌تر و ساده‌تر انجام می‌شود. به دلیل نزدیکی جغرافیایی و ارتباطات تجاری قوی بین امارات و ایران، ارسال کالا از دبی به بنادر جنوبی ایران معمولاً بین ۳ تا ۷ روز کاری طول می‌کشد.

قیمت حمل خرده بار از چین به ایران

برای بسیاری از واردکنندگان کوچک، استارتاپ‌ها یا فروشگاه‌های آنلاین، سفارش‌های بزرگ و کانتینری صرفه اقتصادی ندارد. در چنین شرایطی، حمل خرده بار یا LCL (Less than Container Load) بهترین گزینه است. اما یکی از سؤالات پرتکرار این گروه از فعالان تجاری این است: قیمت حمل خرده بار از چین به ایران چقدر است؟
عوامل تعیین‌کننده قیمت خرده بار:

• مبدأ بارگیری: شهرهای اصلی مانند گوانگژو، شنزن یا شانگهای قیمت‌های متفاوتی دارند.
• مقصد نهایی: مقصد می‌تواند بندرعباس، بوشهر یا حتی تهران باشد (در صورت استفاده از حمل ترکیبی زمینی).
• حجم و وزن بار: محاسبه هزینه بر اساس "وزن حجمی" انجام می‌شود. به عنوان مثال، اگر یک مترمکعب بار سبک داشته باشید ولی حجیم، ممکن است هزینه بیشتری از بار سنگین‌تر اما فشرده‌تر پرداخت کنید.
• نوع خدمات: اگر از خدمات در بندر تا درب انبار استفاده کنید، هزینه‌ها شامل باربری دریایی، تخلیه، گمرک، و حمل زمینی نیز خواهد شد.
• نوع کالا: کالاهای خاص مانند باتری، مایعات یا مواد حساس، نیاز به شرایط ویژه حمل دارند که قیمت را افزایش می‌دهد.

برای دریافت نرخ دقیق حمل و نقل دریایی، بهتر است از طریق یک شرکت کارگو یا شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی دریایی اقدام به استعلام قیمت حمل دریایی نمایید. این شرکت‌ها اغلب نرخ به‌روز و شرایط گمرکی را نیز در اختیار شما قرار می‌دهند.

فرآیند حمل دریایی کالا چگونه انجام می‌شود؟

درک صحیح از مراحل مختلف فرآیند حمل دریایی کالا، به واردکنندگان کمک می‌کند تا برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشند و از بروز تأخیر، هزینه‌های پنهان یا مشکلات گمرکی جلوگیری کنند. این فرآیند به‌طور کلی از زمان ثبت سفارش تا تحویل نهایی کالا به مقصد را شامل می‌شود.

مراحل اصلی حمل دریایی کالا:

1. ثبت سفارش و آماده‌سازی مدارک
پس از انتخاب کالا، باید با فروشنده خارجی توافق نهایی انجام شود. سپس اسناد لازم مانند فاکتور، لیست بسته‌بندی و مجوز واردات تهیه می‌شود. شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی در این مرحله وارد عمل می‌شود.

2. رزرو کانتینر یا فضای بار
با توجه به حجم و نوع کالا، رزرو فضای حمل دریایی کالا انجام می‌شود. این کار معمولاً از طریق یک نمایندگی کشتیرانی یا شرکت کارگو انجام می‌گیرد. در این مرحله می‌توان مشخص کرد که بار به صورت FCL یا LCL ارسال می‌شود.

3. بسته‌بندی و بارگیری
کالا توسط فروشنده بسته‌بندی شده و به انبار بندر مبدا منتقل می‌شود. بار پس از بررسی در کانتینر مخصوص بارگیری می‌شود. در صورتی که بار خاصی دارید (مثل لوازم یخچالی یا خطرناک)، باید کانتینرهای مخصوص رزرو شود.

 4. صدور اسناد حمل
از جمله بارنامه (B/L)، گواهی مبدأ، بیمه‌نامه و سایر مدارک مرتبط. این اسناد برای ترخیص گمرکی در ایران ضروری هستند.

5. حمل دریایی
در این مرحله از حمل و نقل دریایی کشتی حرکت می‌کند. زمان حمل دریایی کالا معمولا بسته به مسیر، بین 20 تا 45 روز است. امکان رهگیری آنلاین بار در بسیاری از خطوط کشتیرانی فراهم است.

6. تخلیه و ترخیص کالا
پس از رسیدن به بندر مقصد (بندرعباس)، کالا از کشتی تخلیه می‌شود. سپس فرآیند گمرکی و پرداخت عوارض انجام شده و کالا آماده تحویل به صاحب بار است.

7. حمل نهایی تا مقصد
در صورت نیاز پس از حمل و نقل دريايي، می‌توان از خدمات حمل بار زمینی یا حمل ریلی برای انتقال بار از بندر به شهر مقصد استفاده کرد.

اسناد مورد نیاز برای حمل و نقل بین المللی دریایی

یکی از مهم‌ترین بخش‌های عملیاتی در فرآیند حمل دریایی کالا، تهیه و مدیریت صحیح اسناد است. بدون مدارک کامل و معتبر، حتی اگر کالا به مقصد برسد، امکان ترخیص از گمرک وجود نخواهد داشت. همچنین، اسناد ناقص یا اشتباه می‌توانند منجر به جریمه، تأخیر در تحویل یا حتی توقیف کالا شوند.
فهرست اصلی اسناد مورد نیاز:

1. بارنامه دریایی (Bill of Lading)
این سند کلیدی، توسط شرکت کشتیرانی یا نمایندگی کشتیرانی صادر می‌شود و شامل اطلاعاتی مانند نوع کالا، مبدا، مقصد، نام کشتی، نام فرستنده و گیرنده و شرایط حمل دریایی کالا است. بارنامه در حکم سند مالکیت کالا نیز عمل می‌کند.

2. فاکتور تجاری (Commercial Invoice)
این سند توسط فروشنده کالا صادر شده و شامل جزئیاتی مانند قیمت کالا، ارزش کل، مشخصات خریدار و فروشنده، شرایط پرداخت و شماره سفارش است.

3. لیست بسته‌بندی (Packing List)
لیستی دقیق از محتویات هر بسته شامل تعداد، وزن، ابعاد و نحوه چیدمان کالا در کانتینر. این سند برای بازرسی گمرکی و بررسی دقیق‌تر بسیار ضروری است.

4. گواهی مبدأ (Certificate of Origin)
مدرکی رسمی که کشور تولیدکننده کالا را مشخص می‌کند. در بسیاری از قراردادهای تجاری و تعرفه‌های گمرکی این سند اهمیت زیادی دارد.

5. بیمه‌نامه (Insurance Certificate)
در صورت استفاده از خدمات بیمه، این سند اثبات می‌کند که کالا تحت پوشش بیمه در برابر خساراتی چون غرق شدن، آسیب دیدن یا دزدی قرار دارد. معمولا توسط شرکت حمل یا شرکت کارگو تهیه می‌شود.

6. مجوز واردات / صادرات (Import/Export Permit)
برخی کالاها نیاز به مجوزهای خاص از سازمان‌های مربوطه مانند وزارت بهداشت یا صنعت و معدن دارند. تهیه این اسناد، معمولا توسط شرکت حمل و نقل بین المللی دریایی انجام می‌شود. البته بهتر است واردکننده نیز با فرآیندهای مرتبط آشنا باشد تا در صورت نیاز، مدارک را سریع‌تر اصلاح یا پیگیری کند.

نتیجه‌گیری

در دنیای پیچیده و پویای تجارت بین‌المللی، انتخاب روش مناسب برای حمل دریایی کالا نه‌تنها به کاهش هزینه‌ها کمک می‌کند، بلکه می‌تواند بر سرعت، امنیت و موفقیت کل فرآیند واردات یا صادرات تأثیر مستقیم بگذارد. همان‌طور که در این مقاله بررسی کردیم، حمل دریایی کالا به عنوان یکی از به‌صرفه‌ترین و پرکاربردترین روش‌های حمل و نقل جهانی، همچنان جایگاه ویژه‌ای در بین تاجران و واردکنندگان دارد. با شناخت دقیق از انواع روش‌های حمل بار دریایی (FCL، LCL، فله، Ro-Ro)، درک مزایا و محدودیت‌های حمل و نقل دریایی می‌توان تصمیم‌گیری آگاهانه‌تری داشت. همچنین، آشنایی با عناصر کلیدی مانند نمایندگی کشتیرانی، اسناد مورد نیاز، فرآیند حمل و نقل دریایی، حمل ترکیبی و زمان‌بندی حمل از کشورهایی مثل چین و دبی، به بازرگانان کمک می‌کند تا برنامه‌ریزی دقیق‌تری داشته باشند.

خدمات حمل و نقل دریایی شرکت دیبا هوا دریا

شرکت دیبا هوا دریا با سال‌ها تجربه در حمل و نقل بین المللی هوایی، دریایی و زمینی، افتخار دارد که به ارائه راهکارهای سفارشی و متناسب برای هر پروژه بر اساس نیازهای خاص مشتریان می‌پردازد. ما با تحلیل دقیق شرایط عملیاتی و محیطی، تلاش می‌کنیم تا بهترین خدمات را در زمینه‌های مختلف حمل‌ونقل ارائه دهیم. در زمینه حمل و نقل کانتینری نیز، تیم ما آماده است تا با توجه به شرایط و نیازهای شما، بهترین راهکارها را پیشنهاد دهد و خدماتی منطبق با استانداردهای بالا فراهم کند. شایان ذکر است که ارائه این خدمات می‌تواند با توجه به وضعیت‌های عملیاتی، شرایط بازار و سایر متغیرها متفاوت باشد. با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار، جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر از این مجموعه و اطلاع از جزئیات خدمات و شرایط به روز از شما دعوت می‌کنیم تا برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی با ما تماس بگیرید. ما آماده‌ایم تا شرایط دقیق شما را ارزیابی کرده و راهکارهای مناسبی را با هدف دستیابی به بهترین نتایج برای شما ارائه دهیم.