حمل و نقل دریایی چه محدودیت هایی دارد؟

محدودیت های حمل و نقل دریایی دریایی از جمله چالش هایی است که بسیاری از کسب وکارها و شرکت های وارداتی و شرکت کارگو با آن مواجه هستند. با وجود اینکه این روش یکی از پرکاربردترین شیوه های باربری بین المللی محسوب می شود، اما موانع و محدودیت هایی دارد که در تصمیم گیری برای انتخاب روش مناسب حمل بار تأثیر گذار است. در این مقاله به بررسی کامل محدودیت های حمل و نقل دریایی می پردازیم. همچنین مزایا، چالش های حمل دریایی را بررسی خواهیم کرد تا بتوانید آگاهانه ترین انتخاب را برای حمل کالاهای خود داشته باشید.

حمل و نقل دریایی چیست؟ 

حمل و نقل دریایی یکی از مهم‌ترین و گسترده‌ترین شیوه‌های جابه‌جایی کالا در سطح جهان است. این نوع حمل‌ونقل، انتقال بار از طریق کشتی‌های تجاری در مسیرهای بین‌المللی و منطقه‌ای را شامل می‌شود. طبق آمار سازمان تجارت جهانی، حدود ۹۰ درصد تجارت جهانی از طریق دریا انجام می‌شود که این رقم نشان‌دهنده نقش حیاتی این روش در زنجیره تأمین کالاها است.
باربری دریایی به دلیل ظرفیت بالا، مناسب بودن برای حمل کالاهای حجیم و قابلیت جابه‌جایی انواع کانتینرها، گزینه‌ای پرکاربرد در صنعت حمل و نقل بین‌المللی محسوب می‌شود. در این میان، یکی از رایج‌ترین شیوه‌های حمل در این حوزه، فریت بار دریایی است که به‌ویژه برای ارسال محموله‌های کوچک‌تر یا شخصی از طریق کانتینرهای اشتراکی به‌کار می‌رود. این روش به واردکنندگان یا اشخاص امکان می‌دهد بدون نیاز به پر کردن یک کانتینر کامل، بار خود را با سایر محموله‌ها ترکیب کرده و هزینه حمل را به‌طور چشمگیری کاهش دهند. فریت بار دریایی برای کسب‌وکارهای کوچک یا محموله‌های متناوب، گزینه‌ای اقتصادی و کاربردی محسوب می‌شود.

مزایای حمل و نقل دریایی

• یکی از بزرگ‌ترین مزایای حمل و نقل دریایی، هزینه پایین آن در مقایسه با سایر روش‌های حمل بار است. باربری دریایی به دلیل استفاده از کشتی‌های بزرگ و ظرفیت بالای آن‌ها، هزینه حمل هر واحد کالا را به طرز چشم‌گیری کاهش می‌دهد. این صرفه‌جویی به‌ویژه در زمانی که حجم محموله زیاد باشد، بسیار قابل توجه است.
• یکی دیگر از مزایای برجسته حمل و نقل دریایی، توانایی بالا در جابه‌جایی محموله‌های حجیم و سنگین است. کشتی‌های باربری مدرن ظرفیت حمل چند هزار تن کالا را دارند و می‌توانند انواع بارها از جمله کانتینرهای بزرگ، ماشین‌آلات صنعتی، مواد خام و حتی کالاهای خاص مانند وسایل نقلیه یا سازه‌های فلزی عظیم را منتقل کنند.
• در مقایسه با سایر روش‌های حمل‌ونقل، حمل و نقل دریایی یکی از گزینه‌های سازگارتر با محیط‌زیست به شمار می‌آید. با وجود اینکه کشتی‌ها نیز سوخت مصرف می‌کنند و آلایندگی دارند، اما در مقیاس حمل کالا، میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای به ازای هر تن-کیلومتر بسیار کمتر از حمل بار زمینی یا خدمات بار هوایی است. همین موضوع باعث شده تا بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی از توسعه و بهینه‌سازی حمل دریایی به عنوان راه‌حلی برای کاهش اثرات زیست‌محیطی پشتیبانی کنند.

محدودیت های حمل و نقل دریایی

محدودیت های حمل و نقل دریایی از جمله چالش‌هایی هستند که در نگاه اول ممکن است در ظاهر ساده به نظر برسند، اما در عمل می‌توانند تأثیر قابل‌توجهی بر زمان، هزینه و کیفیت زنجیره تأمین بگذارند. در ادامه به برخی از محدودیت های حمل و نقل دریایی می‌پردازیم:

چالش‌های تأخیر زمانی در مقایسه با حمل بار

یکی از بارزترین محدودیت های حمل و نقل دریایی، زمان‌بر بودن آن است. در حالی‌که حمل بار هوایی از چین تنها چند روز طول می‌کشد، ارسال همان بار از طریق دریا ممکن است چند هفته زمان ببرد. کشتی‌ها باید مسیرهای طولانی را طی کنند و معمولاً در مسیر خود توقف‌هایی در بنادر مختلف دارند که این موضوع فرآیند تحویل کالا را طولانی‌تر می‌کند.
این تأخیر زمانی ممکن است برای برخی کسب‌وکارها که نیاز به تحویل سریع دارند، بسیار پرهزینه باشد. مخصوصاً در فصول اوج مصرف یا در مورد کالاهایی که تقاضای فوری دارند، سرعت پایین باربری دریایی می‌تواند چالش‌برانگیز باشد. به همین دلیل در برخی شرایط، صاحبان بار ناچار به استفاده از خدمات بار هوایی یا حتی فریت بار می‌شوند، حتی اگر هزینه بیشتری پرداخت کنند.

محدودیت در نوع کالاهای قابل حمل (کالاهای فاسد شدنی یا خطرناک)

یکی از مهم‌ترین محدودیت های حمل و نقل دریایی، عدم امکان حمل برخی از انواع کالاها است. کالاهای فاسد شدنی مانند مواد غذایی تازه، داروهای خاص یا محصولات کشاورزی نیاز به زنجیره سرد و تحویل سریع دارند که اغلب در باربری دریایی قابل اجرا نیست. زمان بالای حمل، توقف‌های مکرر در بنادر و احتمال تأخیر، این نوع کالاها را در معرض فساد قرار می‌دهد.
از سوی دیگر، حمل کالاهای خطرناک مانند مواد شیمیایی، مواد منفجره یا سوخت‌های خاص با قوانین سخت‌گیرانه‌ای روبه‌رو است. بسیاری از خطوط کشتیرانی اصلاً این نوع بارها را قبول نمی‌کنند، یا تنها با مجوزهای خاص و در مسیرهای محدود حمل می‌کنند. این در حالی‌ است که در حمل و نقل بین‌المللی هوایی، گرچه ظرفیت کمتر است، اما برای برخی از این کالاها راهکارهای اختصاصی وجود دارد.

تأثیرات ناپایداری آب‌وهوا و دریاها بر حمل و نقل دریایی

یکی دیگر از محدودیت های حمل و نقل دریایی، تأثیرات غیرقابل پیش‌بینی آب‌وهوا و شرایط دریا است. برخلاف حمل و نقل زمینی یا هوایی که به زیرساخت‌های ثابت‌تری متکی هستند، کشتی‌ها به شدت در معرض تغییرات جوی مانند طوفان، مه غلیظ، بادهای شدید، یا یخ‌زدگی در مسیرهای قطبی قرار دارند.
این شرایط ممکن است باعث تأخیر در حرکت کشتی، تغییر مسیر یا حتی توقف کامل عملیات بارگیری یا تخلیه در بنادر شود. چنین ناپایداری‌هایی به‌ویژه برای فریت بار و محموله‌های حساس به زمان یا دما، ریسک‌پذیر است و ممکن است به از دست رفتن کیفیت یا حتی خسارت مالی منجر شود.

محدودیت‌های زمانی و سرعت در باربری دریایی

زمان حمل یکی از عوامل کلیدی در انتخاب روش حمل کالا است و باربری دریایی معمولاً در این زمینه کندتر از سایر روش‌ها است. برای مثال، حمل بار هوایی از چین معمولاً تا 7 روز ( با توجه به مبدا و مقصد و نوع پرواز متغیر است) زمان می‌برد، در حالی که حمل دریایی از چین ممکن است با توجه به فاصله، توقف‌ها و وضعیت بنادر مقصد و مبدأ 20 تا 45 روز (با توجه به مبدا و مقصد و نوع حمل تغییر است) طول بکشد. این تفاوت زمانی می‌تواند تأثیر زیادی در زنجیره تأمین داشته باشد، به‌ویژه برای کسب‌وکارهایی که با زمان‌بندی دقیق یا کالاهای فصلی سروکار دارند. در چنین مواردی، استفاده از خدمات بار هوایی با وجود هزینه بیشتر، به‌صرفه‌تر خواهد بود؛ زیرا از تأخیر در فروش، هزینه‌های انبارداری یا از دست دادن مشتری جلوگیری می‌کند.

تأثیر ازدحام کشتی‌ها در بنادر و رویه‌های گمرکی

یکی از محدودیت های حمل و نقل دریایی، ازدحام در بنادر و فرآیندهای طولانی گمرکی است. این دو عامل می‌توانند زمان حمل را تا چندین روز یا حتی هفته افزایش دهند. ازدحام صف کشتی‌ها برای تخلیه بار، به‌ویژه در بنادر پرترافیکی مانند شانگهای، دبی یا بندرعباس، یکی از دلایل اصلی تأخیر در تحویل کالاها است.
علاوه بر این، رویه‌های گمرکی در برخی کشورها بسیار پیچیده و زمان‌بر هستند. مستندات ناقص، تغییرات مقررات واردات، یا بازرسی‌های تصادفی، می‌توانند زمان تخلیه و ترخیص را به‌طور غیرقابل پیش‌بینی افزایش دهند. این مسئله به‌خصوص برای شرکت‌هایی که با موعد تحویل فوری مانند حمل و نقل بین المللی هوایی فعالیت می‌کنند، چالش‌برانگیز است.

محدودیت‌های اقلیمی و جغرافیایی در حمل و نقل دریایی

یکی از محدودیت های حمل و نقل دریایی، آسیب‌پذیری آن در برابر شرایط آب‌وهوایی شدید است. مسیرهای دریایی بسیاری از مناطق جهان از مناطقی عبور می‌کنند که در فصل‌های خاص دچار طوفان‌های استوایی، گردباد، یا بارش‌های شدید می‌شوند. این شرایط ممکن است منجر به لغو سفر، تغییر مسیر کشتی‌ها یا توقف فعالیت در بنادر شود.

موانع طبیعی مانند تنگه‌ها، یخ‌زدگی و محدودیت‌های کانالی

علاوه بر شرایط آب‌وهوایی، مسیرهای دریایی با موانع طبیعی و جغرافیایی خاصی روبه‌رو هستند که می‌توانند به‌طور مستقیم بر حمل و نقل دریایی تأثیر بگذارند. عبور از تنگه‌ها، کانال‌های باریک و مسیرهایی که در معرض یخ‌زدگی هستند، همواره با محدودیت‌های فنی، عملیاتی و زمانی همراه است. این عوامل در کنار سایر محدودیت های حمل و نقل دریایی مانند عمق ناکافی برخی مناطق برای عبور کشتی‌های بزرگ، باعث می‌شود مسیرهای حمل تغییر کند یا نیاز به استفاده از کشتی‌های کوچک‌تر با ظرفیت محدود باشد. چنین چالش‌هایی نه‌تنها زمان حمل را افزایش می‌دهند، بلکه می‌توانند هزینه‌ها را نیز بالا ببرند و برنامه‌ریزی دقیق را برای شرکت‌های حمل و نقل دشوارتر کنند.

مشکلات گمرکی و مقررات بین‌المللی

یکی از محدودیت های حمل و نقل دریایی، مسائل مربوط به محدودیت‌ها و قوانین پیچیده گمرکی است که می‌تواند مستقیماً بر عملکرد شرکت حمل و نقل دریایی تأثیر بگذارد. بسیاری از کشورها برای محافظت از صنایع داخلی یا به دلایل سیاسی، محدودیت‌هایی را بر واردات و صادرات کالاها اعمال می‌کنند.

پیچیدگی مدارک و مستندات قانونی در حمل و نقل بین‌المللی دریایی

یکی از محدودیت های حمل و نقل دریایی روند پیچیده و زمان‌بر تهیه مدارک و مستندات قانونی است. در باربری دریایی، مستنداتی مانند بارنامه دریایی (Bill of Lading)، فاکتور تجاری، گواهی مبدا، لیست بسته‌بندی، مدارک بیمه و مجوزهای گمرکی، همگی باید به‌درستی و به‌موقع تهیه و ارسال شوند.
کوچک‌ترین خطا یا تأخیر در ارائه این مدارک می‌تواند منجر به توقیف بار در گمرک، جریمه‌های سنگین یا حتی بازگشت محموله شود. این موضوع به‌ویژه برای شرکت‌هایی که به‌صورت مداوم در حال واردات هستند، هزینه‌بر و زمان‌گیر است. در مقایسه، حمل و نقل بین‌المللی هوایی اگرچه مدارک خاص خود را دارد، اما معمولاً فرآیند ساده‌تری داشته و زمان کمتری برای ترخیص کالا نیاز دارد.

نتیجه‌گیری

محدودیت های حمل و نقل دریایی بخش جدایی‌ناپذیری از واقعیت تجارت بین‌المللی امروز هستند. هرچند این روش یکی از اقتصادی‌ترین و پرکاربردترین گزینه‌ها برای حمل کالا در حجم بالا و فواصل طولانی محسوب می‌شود، اما چالش‌هایی مانند تأخیر زمانی، پیچیدگی‌های گمرکی، ریسک‌های اقلیمی و محدودیت در نوع کالاهای قابل حمل را نمی‌توان نادیده گرفت.

خدمات حمل و نقل دریایی شرکت دیبا هوا دریا

شرکت دیبا هوا دریا با سال‌ها تجربه در حمل‌ونقل بین‌المللی (حمل ریلی، زمینی، هوایی و دریایی)  افتخار دارد که با ارائه راهکارهای سفارشی و متناسب با نیازهای مشتریان، خدمات خود را با صداقت و شفافیت عرضه کند. ما به دقت شرایط هر پروژه را بررسی کرده و با تحلیل عمیق صنعت و نیازهای شما، بهترین راه‌حل‌ها را ارائه می‌دهیم. لطفاً در نظر داشته باشید که ارائه این خدمات ممکن است بسته به عواملی همچون وضعیت‌های عملیاتی، شرایط بازار، و سایر متغیرها متفاوت باشد بنابراین، با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار، جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر از این مجموعه و اطلاع از جزئیات خدمات و شرایط به روز برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره، خوشحال می‌شویم با شما در ارتباط باشیم تا شرایط دقیق را بررسی کرده و راهکارهای مناسب را بر اساس نیازهای شما پیشنهاد دهیم.