تفاوت DDP و DDU در چیست؟ (راهنمای کامل)

تفاوت DDP و DDU از مهم ترین پرسش ها در حوزه حمل و نقل بین المللی کالا به شمار می رود و انتخاب هر کدام می تواند پیامدهای مالی و عملیاتی متفاوتی برای طرفین معامله داشته باشد. تجار، شرکت های کارگو و حتی شرکت های کشتیرانی هنگام عقد قرارداد با این چالش روبه رو هستند که کدام قاعده اینکوترمز برای شرایط آن ها مناسب تر است. تفاوت DDP و DDU یا DAP نه تنها بر هزینه های حمل بار اثر می گذارد، بلکه در فرآیند ترخیص گمرکی، پرداخت مالیات و زمان بندی تحویل نیز نقشی تعیین کننده دارد. از آنجا که مسیرهای حمل شامل باربری دریایی، حمل و نقل بین المللی هوایی، حمل دریایی، حمل ریلی و حمل بار زمینی است، انتخاب نادرست می تواند منجر به هزینه های پیش بینی نشده یا تأخیر در تحویل کالا شود. برای نمونه، زمانی که فروشنده مسئولیت ترخیص گمرکی و پرداخت مالیات را بر عهده می گیرد، قاعده DDP در اینکوترمز بهترین گزینه است؛ اما در مواردی که خریدار ترجیح می دهد کنترل بیشتری بر روند واردات داشته باشد، استفاده از DDU یا نسخه جدیدتر آن یعنی DAP منطقی تر خواهد بود. در این مقاله تلاش می کنیم پاسخی روشن و کاربردی به پرسش تفاوت DDP و DDU یا DAP چیست؟ ارائه دهیم و بررسی کنیم این قواعد چگونه در انواع روش های حمل و نقل بین المللی به کار گرفته می شوند.

DDU (Delivered Duty Unpaid) – تحویل کالا بدون پرداخت حقوق و عوارض

قاعده DDU یکی از قواعد قدیمی اینکوترمز بود که در نسخه‌های قبل از ۲۰۱۰ به کار می‌رفت و امروزه جای خود را به DAP داده است. در این قاعده، فروشنده وظیفه داشت کالا را از طریق روش‌های مختلف حمل مثل باربری دریایی، حمل و نقل بین المللی هوایی یا حمل ریلی تا مقصد توافق‌شده برساند. اما پرداخت هزینه‌های مربوط به ترخیص گمرکی، عوارض واردات و مالیات‌ها به خریدار منتقل می‌شد. با توجه به مشکلات تفسیری و ابهامات حقوقی در استفاده از این قاعده، اینکوترمز ۲۰۱۰ تصمیم گرفت DDU را حذف و با قاعده جدیدی به نام DAP جایگزین کند.

DAP در حمل‌ونقل چیست؟

DAP یا Delivered At Place یکی از قواعد اینکوترمز است که مسئولیت حمل‌ونقل را تا محل تعیین‌شده در کشور مقصد بر عهده فروشنده قرار می‌دهد. فروشنده باید کالا را بسته‌بندی، بارگیری، حمل داخلی در مبدأ و سپس حمل بین‌المللی (دریایی، هوایی، زمینی یا ریلی) را هماهنگ کرده و کالا را به مکان توافق‌شده تحویل دهد.
با این حال، در شرایط DAP، ترخیص واردات، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و مالیات‌ها همچنان بر عهده خریدار است. به همین دلیل، اگرچه این قاعده فرآیند حمل را برای او ساده‌تر می‌سازد، اما همچنان نیازمند مدیریت کامل امور گمرکی خواهد بود. همین نکته یکی از موارد کلیدی در تفاوت DDP و DDU یا DAP به شمار می‌رود، زیرا در DDP فروشنده این هزینه‌ها را پرداخت می‌کند، در حالی که در DAP یا DDU بار اصلی بر دوش خریدار است.

محل انتقال مسئولیت

در DAP، فروشنده تا رسیدن کالا به محل تعیین‌شده در کشور مقصد مسئولیت و ریسک کالا را بر عهده دارد. این محل می‌تواند انبار خریدار، انبار کارگزار حمل یا هر مکان توافقی دیگر باشد. به محض رسیدن کالا به این محل، ریسک از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود.

هزینه‌ها در DAP

• فروشنده موظف به پرداخت تمام هزینه‌های حمل تا محل تحویل (حمل دریایی، هوایی یا زمینی) است.
• هزینه‌های بیمه حمل، مالیات‌ها و عوارض گمرکی بر عهده خریدار قرار می‌گیرد.
• هزینه تخلیه کالا در مقصد، بسته به توافق، می‌تواند با فروشنده یا خریدار باشد؛ اما در اغلب موارد بر عهده خریدار است.

DAP برای خریدارانی که تجربه و منابع لازم برای ترخیص کالا دارند بسیار مناسب است. همچنین به دلیل شفافیت بیشتر نسبت به DDU، امروزه یکی از پرکاربردترین قواعد اینکوترمز در قراردادهای بین‌المللی محسوب می‌شود.

DDP در حمل‌ونقل چیست؟

DDP یا Delivered Duty Paid یکی از ۱۱ قاعده اینکوترمز است که توسط اتاق بازرگانی بین‌المللی (ICC) تدوین شده است. این قاعده بیشترین سطح مسئولیت را بر عهده فروشنده و کمترین وظیفه را بر عهده خریدار قرار می‌دهد.
بر اساس این قاعده، فروشنده باید تمامی هزینه‌ها و ریسک‌های انتقال کالا تا محل مقصد تعیین‌شده را تقبل کند. او موظف است کالا را هم در مبدأ و هم در مقصد ترخیص کرده، تمامی حقوق و عوارض گمرکی (مانند مالیات بر ارزش افزوده) را پرداخت نماید و تشریفات گمرکی را کامل انجام دهد.
اصطلاح «محل نام‌برده‌شده» (Named Place) به نقطه‌ای اشاره دارد که میان فروشنده و خریدار برای تحویل کالا توافق می‌شود و معمولاً همان محل مورد نظر خریدار است. در عمل، فروشنده همه مراحل حمل، ترخیص و تحویل را مدیریت می‌کند و خریدار تنها مسئول پرداخت بهای کالا خواهد بود. این موضوع به‌خوبی نشان می‌دهد که تفاوت DDP و DDU یا DAP در میزان مسئولیت طرفین چگونه تعریف می‌شود؛ چراکه در DDP فروشنده متعهد به انجام کامل فرآیند است، اما در DDU یا DAP بخشی از وظایف مانند ترخیص و پرداخت عوارض بر عهده خریدار قرار می‌گیرد.

بیشتر بخوانید: استعلام قیمت حمل و نقل دریایی

تعهدات فروشنده در DDP

• تحویل کالا و اسناد مربوطه
• بسته‌بندی و آماده‌سازی مناسب کالا
• حمل داخلی در کشور مبدأ
• پرداخت هزینه‌های گمرکی در مبدأ
• مدیریت حمل‌ونقل بین‌المللی (هوایی، دریایی، زمینی یا ریلی)
• پرداخت هزینه‌های مقصد (Destination Charges)
• انجام تشریفات گمرکی در مقصد
• پرداخت کلیه عوارض و مالیات‌ها
• حمل داخلی در کشور مقصد (مطابق محل توافق‌شده)

تعهد خریدار در DDP

• پرداخت بهای کالا

به محض اینکه کالا در مقصد تعیین‌شده آماده تخلیه شود، ریسک کالا از فروشنده به خریدار منتقل می‌شود.

تفاوت DDP و DDU یا DAP در چیست؟

برای درک تفاوت DDP و DDU یا DAP همان ابتدا باید بدانیم هر کدام چه مسئولیت‌هایی را به طرفین معامله منتقل می‌کنند. قاعده DDP در اینکوترمز، فروشنده بیشترین سطح تعهد را بر عهده می‌گیرد. او موظف است کالا را پس از حمل دریایی یا حمل بار هوایی، ترخیص در گمرک مقصد، پرداخت حقوق و عوارض گمرکی و حتی مالیات بر ارزش افزوده، به خریدار تحویل دهد. به بیان ساده، خریدار تنها کالا را دریافت می‌کند و تمام پیچیدگی‌های حمل و نقل بین‌المللی، باربری دریایی یا حمل زمینی بر دوش فروشنده است.
در مقابل، در قاعده DDU (Delivered Duty Unpaid) که امروزه در نسخه‌های جدید اینکوترمز با عنوان DAP (Delivered At Place) جایگزین شده، فروشنده کالا را تا محل توافق‌شده می‌رساند اما هزینه‌ها و مسئولیت‌های مربوط به ترخیص گمرکی و پرداخت مالیات واردات بر عهده خریدار است. این یعنی اگر کالا از طریق حمل و نقل دریایی یا حمل ریلی وارد کشور مقصد شود، خریدار باید با کمک شرکت حمل و نقل بین‌المللی یا نمایندگی کشتیرانی، فرآیند ترخیص و پرداخت عوارض را مدیریت کند.
پس تفاوت DDP و DDU یا DAP در پرداخت هزینه‌ها و انجام فرآیند گمرکی است. انتخاب بین این دو قاعده بستگی مستقیم به تجربه خریدار در امور گمرکی و توانایی او در همکاری با شرکت کارگو یا شرکت حمل نقل بین المللی دارد.

آیا تحویل DDP شامل ترخیص کالا از گمرک می‌شود؟

یکی از مهم‌ترین پرسش‌ها در زمان استفاده از قاعده DDP در اینکوترمز این است که آیا فروشنده موظف به انجام ترخیص گمرکی هم هست یا خیر. پاسخ روشن است: در DDP فروشنده باید تمامی مراحل حمل و نقل بین‌المللی، از بارگیری تا ترخیص کالا در گمرک مقصد را بر عهده بگیرد. این مسئولیت شامل ارائه مدارک گمرکی، پرداخت حقوق و عوارض واردات و هماهنگی با مأموران گمرک نیز می‌شود.
برای درک بهتر تفاوت DDP و DDU یا DAP، تصور کنید کالایی از طریق حمل دریایی از چین وارد ایران می‌شود. در این شرایط، فروشنده موظف است با یک شرکت کشتیرانی یا نمایندگی کشتیرانی همکاری کند تا تمامی اسناد مربوط به باربری دریایی آماده و فرآیند حمل به‌درستی مدیریت شود. در صورتی که کالا با حمل بار هوایی ارسال شود، فروشنده باید از طریق یک شرکت کارگو یا ارائه‌دهنده خدمات بار هوایی، مدارک ترخیص را تکمیل کند. حتی در مواردی که از حمل بار زمینی یا حمل ریلی با همکاری یک شرکت حمل و نقل بین المللی زمینی استفاده شود، مسئولیت انجام ترخیص همچنان با فروشنده است.

آیا تحویل DDP شامل مالیات بر ارزش افزوده می‌شود؟ 

قاعده DDP در اینکوترمز فروشنده موظف است تمام هزینه‌های مرتبط با حمل و نقل و واردات کالا را پرداخت کند. این هزینه‌ها نه تنها شامل کرایه‌های مربوط به باربری دریایی، حمل بار هوایی یا حمل ریلی می‌شود، بلکه مالیات بر ارزش افزوده (VAT) و سایر مالیات‌های داخلی کشور مقصد را نیز در بر می‌گیرد. بنابراین، زمانی که کالا به مقصد می‌رسد، خریدار هیچ هزینه اضافی بابت مالیات پرداخت نمی‌کند و کالا را بدون دغدغه دریافت می‌نماید.
این موضوع به ویژه در کشورهایی که نرخ مالیات بر ارزش افزوده بالا است، اهمیت ویژه‌ای دارد. زیرا ممکن است مبلغ مالیات وارداتی بخش قابل‌توجهی از هزینه نهایی کالا را تشکیل دهد. برای مثال، اگر یک محموله از طریق حمل و نقل دریایی کالا وارد اروپا شود، فروشنده باید علاوه بر کرایه حمل و نقل کانتینری و هزینه‌های بندری، مالیات بر ارزش افزوده را نیز پرداخت کند.
از طرف دیگر، اگر قرارداد بر اساس DDU یا DAP تنظیم شود، مسئولیت پرداخت این مالیات بر عهده خریدار خواهد بود. به همین دلیل، بسیاری از خریداران ترجیح می‌دهند با شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی و ارائه‌دهندگان خدمات بار هوایی یا دریایی همکاری کنند تا برآورد دقیقی از هزینه‌ها داشته باشند و شرایط مالیاتی به‌طور شفاف برایشان مشخص شود. همین موضوع یکی از نکات کلیدی در تفاوت DDP و DDU یا DAP است؛ چراکه در DDP فروشنده تمامی هزینه‌ها را پرداخت می‌کند، اما در DDU یا DAP بار مالی اصلی به خریدار منتقل می‌شود.

چه کسی مالیات واردات را در یک محموله DAP پرداخت می‌کند؟

قاعده DAP (Delivered At Place) در اینکوترمز جایگزین DDU شده و به‌روشنی تعیین می‌کند که چه کسی مسئول هزینه‌های گمرکی و مالیات واردات است. در این قاعده، فروشنده کالا را تا محل توافق‌شده در کشور مقصد حمل می‌کند؛ این مسیر می‌تواند شامل حمل بار دریایی، حمل بار هوایی، حمل ریلی یا حتی حمل زمینی باشد. اما زمانی که کالا به مرز یا گمرک کشور مقصد می‌رسد، خریدار مسئولیت ترخیص کالا و پرداخت مالیات واردات را بر عهده دارد.
به زبان ساده، فروشنده وظیفه دارد هزینه‌های حمل و نقل بین‌المللی، بیمه و تخلیه در مقصد را پوشش دهد، اما هزینه‌هایی مثل مالیات بر ارزش افزوده، عوارض وارداتی یا تعرفه‌های خاص گمرکی را پرداخت نمی‌کند. این بخش کاملاً به عهده خریدار است. به همین دلیل، شرکت‌هایی که تجربه کافی در امور گمرکی ندارند، معمولاً در اجرای قراردادهای DAP با چالش روبه‌رو می‌شوند.
در چنین شرایطی، همکاری با یک شرکت حمل‌ونقل بین‌المللی زمینی یا نمایندگی کشتیرانی می‌تواند فرآیند را ساده‌تر کند. این شرکت‌ها با قوانین وارداتی کشور مقصد آشنایی دارند و قادرند به خریدار در برآورد دقیق هزینه‌ها و تسریع روند ترخیص کمک کنند. چنین خدماتی به‌ویژه زمانی اهمیت دارد که تفاوت DDP و DDU یا DAP به‌طور مستقیم بر عهده خریدار گذاشته شود و او نیازمند مدیریت صحیح امور گمرکی باشد.

چه زمانی از DDU یا DAP استفاده کنیم؟

انتخاب میان DDU (که اکنون به‌عنوان DAP شناخته می‌شود) و DDP بستگی مستقیم به شرایط تجاری، تجربه خریدار و نوع محموله دارد. زمانی که خریدار دانش و تجربه کافی در زمینه قوانین گمرکی کشور خود دارد و می‌تواند با کمک یک شرکت حمل نقل بین المللی، شرکت کشتیرانی یا نمایندگی کشتیرانی فرآیند ترخیص را مدیریت کند، استفاده از DDU یا DAP گزینه‌ای منطقی‌تر است.
به عنوان مثال، در محموله‌هایی که از طریق حمل دریایی کالا یا حمل کانتینری وارد می‌شوند، خریدار ممکن است ترجیح دهد هزینه‌های گمرکی و مالیات را خودش پرداخت کند تا کنترل بیشتری بر روند ترخیص داشته باشد. همین موضوع در مورد محموله‌هایی که با حمل بار هوایی یا حتی حمل زمینی و حمل ریلی وارد می‌شوند نیز صدق می‌کند.
همچنین، زمانی که قوانین گمرکی کشور مقصد پیچیده یا دارای تغییرات مکرر است، فروشندگان معمولاً از پذیرش مسئولیت DDP خودداری کرده و ترجیح می‌دهند شرایط قرارداد به شکل DAP تنظیم شود. در این صورت، ریسک‌های ناشی از تغییرات تعرفه‌ها و مالیات‌ها به خریدار منتقل می‌شود و فروشنده با خیال آسوده‌تر فعالیت می‌کند.
به طور کلی، انتخاب DDU یا DAP زمانی مناسب است که خریدار بخواهد هزینه‌ها و ریسک‌های ترخیص را شخصاً مدیریت کند. این انتخاب دقیقاً همان نقطه‌ای است که تفاوت DDP و DDU یا DAP معنا پیدا می‌کند؛ زیرا در DDP تمام مسئولیت‌های گمرکی و مالیاتی بر عهده فروشنده است، در حالی که در DDU یا DAP این بار به دوش خریدار گذاشته می‌شود.

نتیجه‌گیری

بحث درباره تفاوت DDP و DDU یا DAP نشان می‌دهد که انتخاب درست اینکوترمز در تجارت بین‌المللی اهمیت زیادی دارد. در DDP فروشنده همه مسئولیت‌ها از جمله حمل‌ونقل، ترخیص و مالیات را می‌پذیرد و خریدار تنها کالا را تحویل می‌گیرد. در مقابل، در DDU یا DAP بخش عمده هزینه‌ها و ریسک‌های گمرکی به خریدار منتقل می‌شود. بنابراین اگر خریدار تجربه و توانایی استفاده از خدمات شرکت‌های حمل‌ونقل بین‌المللی یا نمایندگی‌های کشتیرانی را داشته باشد، DAP یا DDU گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه‌تر است؛ در غیر این صورت، DDP انتخابی مطمئن‌تر خواهد بود.

خدمات حمل و نقل بین المللی شرکت دیبا هوا دریا

شرکت دیبا هوا دریا با سال‌ها تجربه در حمل‌ونقل هوایی، دریایی، زمینی و حمل و نقل ترکیبی، افتخار دارد که به ارائه راهکارهای سفارشی و متناسب برای هر پروژه بر اساس نیازهای خاص مشتریان می‌پردازد. ما با تحلیل دقیق شرایط عملیاتی و محیطی، تلاش می‌کنیم تا بهترین خدمات را در زمینه‌های مختلف حمل‌ونقل ارائه دهیم. در زمینه حمل بار هوایی از چین و فریت بار نیز، تیم ما آماده است تا با توجه به شرایط و نیازهای شما، بهترین راهکارها را پیشنهاد دهد و خدماتی منطبق با استانداردهای بالا فراهم کند. شایان ذکر است که ارائه این خدمات می‌تواند با توجه به وضعیت‌های عملیاتی، شرایط بازار و سایر متغیرها متفاوت باشد. با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار، جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر از این مجموعه و اطلاع از جزئیات خدمات و شرایط به روز از شما دعوت می‌کنیم تا برای کسب اطلاعات بیشتر و دریافت مشاوره تخصصی با ما تماس بگیرید. ما آماده‌ایم تا شرایط دقیق شما را ارزیابی کرده و راهکارهای مناسبی را با هدف دستیابی به بهترین نتایج برای شما ارائه دهیم.