اهمیت و کاربرد بارنامه CIM در حمل ریلی بار

بارنامه CIM یکی از اسناد حمل ونقل ریلی بین المللی است که در بستر موافقت نامه بین المللی حمل ریلی کالا توسط اتحادیه بین المللی راه آهن ها (COTIF) تدوین شده است. این سند، نه تنها برای حمل بار در خطوط ریلی بین کشورها کاربرد دارد، بلکه به عنوان یک ابزار قانونی و عملیاتی، نقش مهمی در زنجیره تأمین بین المللی ایفا می کند. در دنیای امروز که تجارت جهانی به شدت وابسته به روش های حمل ونقل مؤثر و قابل ردیابی است، بارنامه CIM این امکان را فراهم می سازد که کالاها با سرعت، امنیت و شفافیت از مرزهای مختلف عبور کنند. اما یک چالش اساسی که بسیاری از کسب وکارها با آن روبه رو هستند این است که چطور بین انواع مختلف بارنامه ها مثل بارنامه دریایی، بارنامه هوایی و بارنامه ریلی انتخاب کنند؟ آیا همه آن ها کاربرد یکسانی دارند؟

اهمیت و کاربرد بارنامه CIM

بارنامه CIM به‌عنوان یک سند رسمی و حقوقی در حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی، نقش محوری در امنیت، نظم و شفافیت تبادل کالا دارد. این سند نه‌تنها به‌عنوان قرارداد حمل بین فرستنده و شرکت حمل ریلی عمل می‌کند، بلکه در بسیاری از کشورها از جنبه حقوقی نیز قابل استناد است. در واقع، بارنامه CIM سندی است که بین‌المللی بودن حمل را تضمین کرده و چارچوب قانونی مشخصی برای هر مرحله از فرآیند حمل‌ونقل فراهم می‌سازد. اصطلاح CIM از کنوانسیون بین‌المللی مربوط به حمل‌ونقل کالا با راه‌آهن (COTIF) نشأت می‌گیرد و مخفف عبارت "Convention Internationale concernant le transport des Marchandises par chemin de fer" به معنی "کنوانسیون بین‌المللی مربوط به حمل کالا با راه‌آهن" است. این کنوانسیون مجموعه‌ای از قوانین یکسان را برای قراردادهای بین‌المللی حمل ریلی بار تعیین می‌کند و بارنامه CIM سندی است که تحت این قوانین صادر می‌شود.

چرا استفاده از آن در حمل ریلی مهم است؟

حمل‌ونقل ریلی یکی از امن‌ترین و به‌صرفه‌ترین روش‌های جابجایی کالا به‌ویژه در مسیرهای قاره‌ای است. در این میان، بارنامه CIM به‌عنوان سند پایه، نقش کلیدی در تسهیل فرآیندها و اطمینان از حقوق قانونی طرفین دارد. این سند اطلاعات دقیقی درباره بار، مبدأ، مقصد، هزینه‌ها، بیمه و شرایط تحویل ثبت می‌کند.
در مقایسه با حمل زمینی سنتی یا فریت بار هوایی که بیشتر برای بارهای سبک و فوری استفاده می‌شود، حمل ریلی به‌واسطه بارنامه CIM می‌تواند حجم بیشتری از کالا را با ریسک کمتر و در زمان مشخص منتقل کند.

اطلاعات موجود در بارنامه CIM

بارنامه CIM سندی دقیق و ساختارمند است که تمامی اطلاعات ضروری برای حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی را در خود جای داده است. این سند برای همه طرف‌های درگیر (از فرستنده و شرکت حمل ریلی گرفته تا گیرنده و حتی گمرک) راهنمای کاملی از مشخصات و شرایط بار فراهم می‌کند. یکی از ویژگی‌های مهم این سند، تطابق کامل آن با سیستم‌های دیجیتال و سامانه‌های ردیابی بار است. این امر باعث می‌شود اطلاعات آن به‌راحتی در اختیار مراجع نظارتی و نهادهای مرزی قرار گیرد، خصوصاً در مسیرهایی که چند کشور درگیر هستند. همچنین بارنامه CIM می‌تواند در کنار اسنادی مانند فاکتور تجاری، گواهی مبدأ و مجوز صادرات، بخشی از بسته کامل اسناد مورد نیاز برای فریت بار یا ترخیص کالا از گمرک باشد. همین یکپارچگی اطلاعاتی باعث شده شرکت‌هایی که در حمل بار زمینی یا ریلی فعالیت دارند به طور مثال شرکت کارگو، به این سند اهمیت ویژه‌ای بدهند.

محتوای کلیدی این سند

بارنامه CIM اطلاعات زیر را به‌طور دقیق و استاندارد در بر می‌گیرد:

• اطلاعات فرستنده و گیرنده
• مبدأ و مقصد نهایی
• کشورها و ایستگاه‌های عبوری
• نوع، تعداد و وزن کالا
• طبقه‌بندی خطر کالا (در صورت لزوم)\
• شرایط ویژه حمل (مثل دما یا محافظت خاص)
• هزینه‌های حمل و نوع پرداخت 
• مهلت تحویل کالا

شرایط صدور و ثبت بارنامه CIM

صدور بارنامه CIM فقط توسط شرکت‌هایی مجاز است که دارای دسترسی به شبکه حمل‌ونقل ریلی بین‌المللی و عضویت در سامانه‌های مرتبط با OTIF (سازمان بین‌ المللی حمل‌ونقل ریلی) باشند. برخلاف اسناد سنتی که ممکن است به‌صورت دستی یا محلی صادر شوند، CIM باید طبق فرمت استاندارد و از طریق سیستم‌های رسمی ریلی یا پلتفرم‌های دیجیتال مورد تایید صادر گردد.
در حمل‌ونقل ترکیبی نیز، شرکت حمل و نقل بین المللی هوایی و شرکت‌هایی که عملیات فریت بار، باربری دریایی یا حمل بار زمینی انجام می‌دهند، در صورتی می‌توانند از بارنامه CIM بهره ببرند که با شرکت‌های حمل ریلی دارای مجوز همکاری داشته باشند. 

فرآیند ثبت در سیستم‌های ریلی بین‌المللی

پس از صدور بارنامه CIM در حمل ریلی، اطلاعات آن باید در سیستم‌های ریلی کشورهای مبدأ، مقصد و ایستگاه‌های عبوری ثبت شود. این ثبت اطلاعات از طریق پلتفرم‌های دیجیتال بین‌المللی مانند ORFEUS و Hermes انجام می‌گیرد که زیر نظر UIC (اتحادیه بین‌المللی راه‌آهن‌ها) فعالیت می‌کنند. ثبت دیجیتال بارنامه باعث می‌شود که اطلاعات کالا، زمان حرکت، مسیر حمل، و مسئولیت‌ها در هر مرحله کاملاً شفاف باشد.
در مواردی که حمل ابتدا با حمل بار هوایی از چین انجام شده و سپس بار به ریلی منتقل می‌شود، شرکت‌های چندوجهی اطلاعات بار را در سیستم‌های ریلی بارگذاری کرده و بارنامه CIM به‌عنوان سند رسمی ادامه مسیر صادر می‌شود. این یکپارچگی سیستمی، فرآیند رهگیری و تطبیق در گمرک را تسهیل می‌کند و جلوی بسیاری از مشکلات اسنادی را می‌گیرد.

ارسال کالا از طریق شرکت‌های حمل ریلی

فرآیند ارسال کالا از طریق شرکت‌های حمل ریلی به‌ طور فزاینده‌ای در حال تبدیل شدن به یک گزینه محبوب برای واردکنندگان و صادرکنندگان است، به‌ویژه در مسیر هایی مانند چین–ایران–اروپا. نقش اصلی در این فرآیند بر عهده بارنامه CIM است که به‌ عنوان سند رسمی حمل، مسیر، مسئولیت‌ها و مشخصات بار را تعیین می‌کند.
این شرکت‌ها معمولاً به‌ صورت مستقیم با اپراتورهای رسمی ریلی در ارتباط هستند و می‌توانند خدمات حمل بین‌ المللی را با هزینه کمتر و سرعت مناسب ارائه دهند. بسیاری از این شرکت‌ها حمل ترکیبی ارائه می‌دهند؛ یعنی کالا را از مبدا با کامیون یا از طریق حمل دریایی به بندر می‌رسانند و سپس از طریق ریل به مقصد نهایی منتقل می‌کنند.
در چنین سناریوهایی، استفاده از یک سند واحد مانند CIM که تمام اطلاعات و مسئولیت‌ها را در خود دارد، باعث هماهنگی بهتر، کاهش خطا، و تسهیل در تحویل کالا به گیرنده نهایی می‌شود. این سند همچنین برای تطبیق با سیستم‌های گمرکی کشورها نیز ضروری است.

چگونگی ارتباط بین فرستنده، گیرنده و شرکت حمل

ارتباط بین سه ضلع حمل‌ و نقل (فرستنده، گیرنده و شرکت حمل) از طریق بارنامه CIM شکل می‌گیرد. در این سند، مسئولیت‌ها به‌ وضوح تعریف شده‌اند: چه کسی کالا را ارسال کرده، چه شرکتی حمل را برعهده گرفته و چه کسی گیرنده نهایی است.
همچنین، بارنامه شامل دستورالعمل‌هایی از سوی فرستنده برای نحوه تحویل کالا و موارد اضطراری است. این اطلاعات برای شرکت حمل بسیار مهم است، به‌خصوص در مسیرهای طولانی مانند حمل از آسیای شرقی به اروپا که ممکن است چندین کشور در مسیر قرار داشته باشند. در سیستم‌های مدرن، بارنامه CIM به‌صورت دیجیتال در اختیار همه طرف‌ها قرار می‌گیرد. این کار باعث می‌شود که حتی در صورت تغییر مسیر یا شرایط خاص، همه بازیگران زنجیره تأمین از وضعیت بار آگاه باشند.

نتیجه‌گیری

با رشد روزافزون تجارت بین‌المللی و افزایش نیاز به مسیرهای حمل‌ونقل سریع، ایمن و مقرون‌ به‌ صرفه، بارنامه CIM به‌ عنوان یک ابزار در حمل ریلی بین‌المللی جایگاه ویژه‌ای پیدا کرده است. این سند نه تنها به‌ عنوان یک قرارداد حقوقی، بلکه به‌ عنوان یک پل ارتباطی بین فرستنده، شرکت حمل و گیرنده، عملکرد کل زنجیره تأمین را بهبود می‌بخشد. مزایایی چون اعتبار بین‌ المللی، کاهش خطای انسانی، سرعت در عبور مرزی، و سازگاری با سامانه‌های دیجیتال حمل، باعث شده‌اند که شرکت‌های فعال در زمینه فریت بار، حمل بار زمینی، حمل دریایی از چین، و خدمات بار هوایی نیز به استفاده از این سند در حمل ترکیبی تمایل پیدا کنند.
با پیشرفت فناوری و یکپارچه‌سازی سیستم‌های حمل‌ونقل، انتظار می‌رود که در آینده نه‌چندان دور، بارنامه CIM به‌صورت کامل دیجیتالی شده و نقش پررنگ‌تری در حمل ترکیبی یا چند وجهی بین‌المللی ایفا کند. شرکت‌هایی که زودتر خود را با این روند تطبیق دهند، بدون شک در زنجیره تأمین جهانی مزیت رقابتی قابل توجهی به‌دست خواهند آورد.

خدمات حمل و نقل ریلی شرکت دیبا هوا دریا

شرکت دیبا هوا دریا با سال‌ها تجربه در حمل‌ونقل بین‌المللی، افتخار دارد که با ارائه راهکارهای سفارشی و متناسب با نیازهای مشتریان، خدمات خود را با صداقت و شفافیت عرضه کند. ما به دقت شرایط هر پروژه را بررسی کرده و با تحلیل عمیق صنعت و نیازهای شما، بهترین راه‌حل‌ها را ارائه می‌دهیم. لطفاً در نظر داشته باشید که ارائه این خدمات ممکن است بسته به عواملی همچون وضعیت‌های عملیاتی، شرایط بازار، و سایر متغیرها متفاوت باشد بنابراین، با توجه به نوسانات در نحوه ارائه خدمات در بازار، جهت اطمینان از دریافت سرویس مورد نظر از این مجموعه و اطلاع از جزئیات خدمات و شرایط به روز برای دریافت اطلاعات بیشتر و مشاوره، خوشحال می‌شویم با شما در ارتباط باشیم تا شرایط دقیق را بررسی کرده و راهکارهای مناسب را بر اساس نیازهای شما پیشنهاد دهیم.